Geel nagelkruid
Geel nagelkruid (Geum urbanum) , 30-60 cm hoge kruidachtige plant uit de rozenfamilie (Rosaceae). De Nederlandse naam van deze plant heeft betrekking op het feit dat de wortel naarkruidnagel ruikt.
Uit een korte, dikke wortelstok ontspringt een rechtopstaande, vertakte stengel. De bladeren zijn geveerd, waarbij de onderste stengelbladen een vergroot topblad hebben. De plant heeft vrij grote steunbladeren
De langgesteelde, alleenstaande bloem heeft groene kelkbladeren en vijf gele, afstaande kroonbladeren . Deze laatsten hebben wel een nagel, maar deze is niet heel duidelijk. De kroonbladen zijn ongeveer even lang als de kelkbladen. Van bovenaf gezien wisselen kelk- en kroonbladen elkaar af. De 0,8-1,2 cm grote bloemen zijn rechtopstaand. De plant bloeit van mei tot oktober. na de bloei zijn de kelkbladen teruggeslagen.
De vruchten hebben duidelijk haakvormig gekromde naalden. Hierdoor blijven ze gemakkelijk in de vacht van dieren haken(of in de kleding van mensen!), waardoor ze over grote afstanden verspreid kunnen worden. Ook komt verspreiding door regenwater voor..
Ze groeit op neutrale grond, mits stikstof rijk.
Gebruik
Medisch
De wortel bevat eugenol . Dit is een desinfecterende, plaatselijk pijnstillende stof die ook in kruidnagels voorkomt. In grote hoeveelheden kan gebruik van eugenol gevaarlijk zijn. Gedroogde wortels en verse, voor de bloei geplukte bladeren van de plant werden vroeger als aftreksel gebruikt tegen maag- en darmstoornissen,diaree en tegen ontsteking.
Voedsel
Tegenwoordig wordt er van de gedroogde plant nog wel thee gemaakt. De bladen kunnen, mits voor de bloei geplukt, worden gebruikt in salades en soepen.
Overig
In de Middeleeuwen werd het “het gezegende kruid” genoemd,. Zo stelt de Ortus Sanitatis uit 1491: “waar de wortel hiervan in een huis bewaard wordt, kan de satan niets uitrichten”, en “als een man dit kruid draagt, kan geen giftig beest hem deren